Վան]
Подгруженный файл
Վանա լճի քարտեզը ...
Վանա լիճը և նրա չորս կղզիները՝ Կտուց, Լիմ, Ախթամար և Արթեր, Երեմիա Քյամուրթչյանի կազմած պարտեզում, 1691 թվական Կ. Պոլիս։
Քարտեզում նշված և համառոտ նկարագրված են կղզիների հիմնական Եկեղեցիները ու Սրբավայրերը, նույն կերպ վանքերը ու բնակավայրերը։
Քարտեզը հայտնաբերվել է Բոլոնիայի համալսարանի գրադարանում 1991 թվականին։
Հրատարակվել է Գաբրիել ՈՒլուխջյանի կողմից
Подгруженный файл
Վանում բաժանում էին յոթ տեսակի միրգ, չրեղեն, կաղին ու չամիչ, իսկ տան համար հատիկ՝ խաշած ցորեն էին պատրաստում։ Մարաշում բրինձ, ձավար և այլ հատիկեղեն էին ուղարկում տերպապուն (երեցին)։ Ջավախքում փոքր հարսը խմոր էր պատրաստում, իսկ տանտիկինը եփում էր մախոխապուր, ձեթով տոլմա, լոբի և այլ պասի կերակրատեսակներ։
Աղբյուր՝ Սիմոնյան Լ., Տոմարային ծիսաշար, հտ.1, Երևան, 2006։
Подгруженный файл
ԿՏՈՒՑ ԱՆԱՊԱՏ «Կռունկի վանք»
Աբեղաները մեզ տարան իրանց վանքը և հանգստացրին: Խուցերից ամենահարմարը պատրաստեցին մեզ համար, իսկույն կրակ վառեցին, տաքացանք և սկսեցինք բուխարու առջև մեր հագուստները չորացնել: Բերզեն-Օղլին չեկավ մեզ հետ, նա մնաց կղզու ափերի մոտ` տեսնելու, թե ի՞նչ եղավ իր նավակը: Ասլանը նրան ոչինչ չասաց,գոնե իբրև բժիշկ չարգելեց նրան, որ այնպես թրջված հագուստով կարող էր հիվանդանալ, մանավանդ որ մրրիկը դեռ չէր դադարել, և սաստիկ ցուրտ քամի էր
փչում: Եվ եթե մի բան ասելու լիներ, նա հազիվ թե
Подгруженный файл
ՎԱՆԱ ԾՈԱԿ-Կտուց կղզի
ՓՈԹՈՐԻԿ
Ծովը խաղաղ էր:
Բայց խաղաղությունը երկար չտևեց:Հարավային քամին,որ սկսեց փչել արևի ծագելուց հետո,սկզբում մեղմ էր,հետզհետե սաստկացավ:Ծովի հանդարտ մակերևույթը սկսեց հուզվել:Նավաստին չէր նկատում այդ փոփոխությունը,նա,դեռ աչքերը խփած,շարժում էր ձեռքերը,որպես հոգնած,քնով ծանրացած մայրը,կեսգիշերին,մեքենաբար շարժում է անհանգիստ երեխայի օրորոցը:
Ալիքները այն աստիճան բարձրացան,որ ջուրը այժմ սկսել էր ցայտել նավակի մեջ:Նավաստին զարթնեց:Նա հորանջելով գլուխը վեր բարձրացրեց,
Подгруженный файл
Աշխարհի վրայ առկայ Վանի թագաւորութեան չորս կաթսաներէն մէկը կը ցուցադրուի Վանի թագաւորութեան մայրաքաղաքին մէջ
Արեւմտեան Հայաստանի Ուրֆա նահանգին մէջ2 տարի առաջ անվտանգութեան ուժերուն կողմէ առգրաւուեր էր Ուրարտական շրջանէն մնացած պատմական արժէք հանդիսացող կաթսայ մը, որ զարդարուած էր չորս ցուլի գլուխով
Վանի թանգարանի տնօրինութիւնն իր պահպանութեան տակ վերցնելով այս գտածոն՝ զայն տեղափոխեր է Վան եւ սկսեր է վերականգնման աշխատանքները։
Ձեռագործ երիզին վրայ ամրացուած չորս եզի գլխով կաթսաներէն երկուքը
Подгруженный файл
Վանի թագաւորութենէն մնացած Մենուայի ջրանցքը այսօր ալ կը ծառայէ իր նպատակին
Վանի մէջ՝ մոտ 3000 տարի առաջ կառուցուած Մենուայի 51 կմ երկարութեամբ ոռոգման ջրանցքը (Շամիրամի ջրանցքը) կը հանդիսանայ Արեւմտեան Հայաստանի եւ աշխարհի ճարտարապետական հրաշքներէն մէկը։
Մենուայի ջրանցքը կը ներկայացուի որպէս ջրաշինարարութեան առաջին օրինակներէն մէկը: Ջրանցքի մէկ այլ հետաքրքիր առանձնայատկութիւնն այն է, որ պաշտպանիչ պատերու մօտակայ վայրերուն տեղադրուած են ընդհանուր առմամբ 15 սեպագիր արձանագրութիւններ:
Подгруженный файл
Սիփան սարը, որ հին հայկական աղբյուրներում հայտնի է նաև Նեխ Մասիք (Փավստոս Բյուզանդն անվանում է Մեծ Լեառն Մասիք), Մասիաց լեռ, Ծիպան, Էրիդա և այլ անուններով, Ժողովրդական հին հավատալիքներում հանդես է գալիս որպես Հայկ նահապետի խորհրդանիշը,իսկ Նեմրութը՝ Բելի: Սրվանձտյանանցն այդ երկու լեռների մասին գրել է «..Որպես թե Նեմրութն լիներ Բելը և Սիփանը մեր Հայկը, որ զԲելն իր ոտքին տակ կապած է»::
Սիփան լեռը գտնվում է Վանա լճի հյուիսային ափին: Լեռան լանջերը ծածկված են մարգագետիններով։ Սիփանի բարձունքներին
Подгруженный файл
Վան
ՆԱՎԱՀԱՆԳՍՏԻ ԴՈՒՌԸ
Առաջնորդարանից դուրս գալուց հետո մենք այլևս չվերադարձանք Այգեստան,որովհետև Ասլանը կամենում էր Ավանց գյուղը գնալ,ծովային աղերիպատրաստությունը տեսնելու համար:Նա ինձ ասաց,որ ճանապարհը գիտե և առաջնորդի ամենևին կարոտություն չկա:Մինչև կես օր դեռ բավական ժամանակ կար:Մենք դուրս եկանք Իսքալե-Կափուսի կոչված քաղաքադռնից,որ տանում է դեպի նավահանգիստը Այդ պատճառով ևս նա կոչվում է Իսքալե-Կափուսի,որ նշանակում է նավահանգստի դուռ: Այստեղից մինչև Ավանց գյուղը,որի մոտ գտնվում է
Подгруженный файл
Վանի Կուսական Գեղեցկուհին՝ Կտուց Կղզին
Այդ բոլոր հիշողությունները...երկար զբաղեցրեց ինձ, մինչև
Հեռվից, նուրբ մշուշի մեջ,նշմարեցի Կտուց կղզին:Երեխայությունից, այնքան զարմանալի պատմություններ էի լսել այդ կղզու անապատականների մասին,որ ցանկանում էի շուտ տեսնել նրանց, համբուրել նրանց սուրբ աջը և առնել նրանց փրկարար օրհնությունը: Լսել էի,թե ինչպես նրանք իրանց փիլոնները տարածում էին այդ ծովի ալիքների վրա, կատաղած ալիքները իսկույն հանդարտվում էին,և նրանք նստում էին փիլոնի վրա,որը որպես մի ամրակազմ
Подгруженный файл
Վասպուրական թագավորության հիմնադիր Գագիկ Ա Արծրունու (գահակալել է 908-943 թթ.)որմնաքանդակը իր կառուցած Վանա լճի Աղթամար կղզու Սբ. Խաչ եկեղեցու (921 թ.) պատի վրա:
Relief of King Gagik I Artsruni (reigned: 908-943) who established the Kingdom of Vaspurakan and in 921 erected the Church of the Holy on Lake Van's Island of Aghtamar.
Արծրունյաց զինանշանի որմնաքանդակը Վանա լճի Սբ. Խաչ եկեղեցու (921 թ.)վրա:
Relief of the Coat of Arms of the Artsruni Dynasty on Lake Van's Church of the Holy Cross. 92
Подгруженный файл
Առտեր կղզի(Արտի
Վանա լճի Առտեր կղզին:Այնտեղ ժամանակին եղել է հայկական եկեղեցի։Նրանից այժմ մնացել են ավերակներ
Կղզին գտնվում է Վանա լճի հարավային մասում,լճափից 4-5կմ հյուսիս։Հնում հայտնի էր Արտի անունով։Ըստ ավանդության Առտեր է կոչվել այն պատճառով,որ իբր Նարեկացին իր ճգնարանում աղոթելիս լուսամուտից տեսել է փրկչին և բացականչել՝«Առ Տէր»,այսինքն՝առ այն հոգին,որ պահ տվեցիր մարմնիս։Ու այդ օրվանից էլ կղզին ստացել է Առտեր անունը։Ժողովրդական ստուգաբանությամբ Արտեր կոչվել է շատ արտեր ունենալու պատճառով
Подгруженный файл
Բարև,ես Վանա կատուն եմ
Ասում են ես կատուների հազվագյուտ և եզակի ցեղից եմ,համարվում եմ Հայկական բարձրավանդակի էնդեմիկ ցեղատեսակ
Ունեմ երկարավուն,ձիգ մարմին,զարգացած գլխուղեղ,վագրին վայել քայլվածք,լողորդին հատուկ զարգացած կրծքավանդակ,աչքի եմ ընկնում ընդգծված ազատասեր վարքագծով:Աչքերս լինում են երկուսն էլ կապույտերկուսն էլ ծիրանագույն,կամ մեկը կապույտ մեկը ծիրանագույն:Մեր`Վանա կատուներիս աչքերը կարող են լինելտարագույն,որը սակայն պարտադիր պայման չէ և մենք երբեք չենք ունենում դեղին կամ կանաչ աչքեր
Подгруженный файл
Урарту Армянское королевство железного века,известное одним из лучших примеров древнего искусства.Урарту в своем зените оказал глубокое культурное влияние на соседей,достигающих Азии и Европы. Поддерживаемый открытием урартских артефактов внутри этрусских захоронений,гипотезировано,что большая часть этрусской культуры имеет свое начало в Урарту. Наблюдения Бориса Пиотровского предполагают, что у Урарту заимствованы декоры и производственные техники скифских поясов и лозтей.Урартский способ украш
Подгруженный файл
Քսերքսես մեծ արքան հայտնում է․«իմ հայրը՝ Դարեհ արքան,Ահուրամազդայի զորությամբ շատ գործեր է կատարել և քանի որ այստեղ ոչինչ չի նշել,ես հրամայեցի գրել նրա խոսքերը։
Թող որ Ահուրամազդան պահպանի իմ թագավորությունը և այն ամենը,ինչ որ արարել եմ»։
Քսերքսես I Աքեմենյան
Հետաքրքիր է արձանագրության լեզվյան դիտանկյունը․նրա էլամերեն տարբերակն ունի հին պարսկերենից փոխառված ավելի շատ բառեր, քան մյուս աքեմենյան արձանագրությունները։Նաև կան մի շարք ուղղագրական առանձնահատկություններ։
Подгруженный файл
Մ.թ.աIXդարից Հայկական լեռնաշխարհում ասպարեզ իջավ մի պետություն,որին ասորեստանցիները կոչում էին Kingdom of Urartu Ուրարտու.պետության թագավորներն իրենց երկիրն
անվանեցին Բիայնիլի:Ուրարտուն Արարատի աղավաղված ձեւն է,իսկ Բիայնիլիից ծագում է Վան անունը:Ուստի ընդունված է այդ պետությունը կոչել Վանի-Արարատյան թագավորություն,որը ձգտում էր մեկ միասնական պետության մեջ միավորել
լեռնաշխարհի բոլորիշխանություններին:Միասնական պետությունը ստեղծվել էր արտաքին թշնամիների՝ Ասորեստանի արշավանքներին դիմակայելու
Подгруженный файл
Աստված իմ,տուր ինձ հոգու խաղաղությամբ դիմավորել այն ամենը,ինչ կբերի այս օրը,և օգնի՛ր ինձ անմնացորդ հանձնվելու Քո սուրբ կամքին
Օրվա յուրաքանչյուր ժամին և ամեն բանում, խրատի՛ր և աջակցի՛ր ինձ
-Ինչպիսի լուրեր էլ ստանամ օրվա ընթացքում,սովորեցրո՛ւ ինձ ընդունել դրանք հանդարտ հոգով և այն անսասան հավատով,որ ամեն ինչում Քո սուրբ կամքը կա:
Ղեկավարի՛ր իմ մտքերն ու զգացմունքները բոլոր իմ խոսքերում և գործերում:
Յուրաքանչյուր աննախադեպ պարագայում մի՛ թույլ տուր ինձ մոռանալ,որ այդ ամենը ի վերուստ է առաքված
Подгруженный файл
Հոգեաց վանք (Հոգվոց վանք, Հոգոց վանք), հայկական ճարտարապետական հուշարձան Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Անձևացիք գավառում, Վանա լճից հարավ, Կասրիկ գյուղի մոտ։
Ըստ Մովսես Խորենացուն վերագրված մի ավանդության, Բարդուղիմեոս առաքյալը Մեծ Հայք է բերել Աստվածածնի դիմապատկերը, քանդել տվել Կանգավար ավանից և Դարբնացքար կամ Ագռավաքար վայրը՝ Արևելյան Տիգրիսի ափին,ոչ հեռու գտնվող Անահիտի տաճարը, որտեղ հետագայումտեղում կառուցել Ս․Աստվածածին եկեղեցին, կից՝ կուսանոց, հանձնել պատկերը՝ հիմնելով Հոգեաց վանքը։
Подгруженный файл
Վանա մաքրացեղ, երկարագեղմ կատուն։ 🐈
«Վանի սպիտակ կատվին» հիշատակել է հայ գրականության դասական Րաֆֆին «Կայծեր» վեպում (հ. 1-2, 1883-1887) Րաֆֆին գրել է՝
Գալով այդ քաղաքը (Վան), թեև ծիծաղելի է, բայց պետք է խոստովանվիմ, որ իմ ամենամեծ բաղձանքներից մեկն այն էր, որ տեսնեմ Վանա հռչակավոր կատուները: Մի՞թե այդ տան մեջ կատու չկա, մտածում էի ես, և աչքերս անհամբերությամբ թափառում էին այս կողմ ու այն կողմ: Չգիտեմ այստեղ ինչ հոգեբանական մի գաղտնիք կա, որ շատ անգամ մարդ հանկարծ տեսնում է միևնույն առարկան







